 سينماي مستقل و سوداي اسكار
onlycinema.ir -اين روزها صحبت از فيلمهاي هنري و غيرمتعارفي است كه قرار است بازار اسكار را داغ كنند و بر جنبوجوش مسائل مربوط به جوايز اسكار و مراسم آن- و حتي ديگر مراسمهاي هنري كه توسط انجمنهاي منتقدان سينمايي يا اتحاديههاي مختلف سينمايي برپا ميشود بيفزايند.
در همين رابطه است كه اين سؤال اساسي مطرح ميشود كه آيا آكادمي اسكار ميتواند براي برپايي اين دوره خود، اميدي به محصولات غيرمتعارف داشته باشد يا خير؟ اين روزهاي پاييزي به نمايش عمومي فيلمهايي اختصاص دارد كه اصطلاحا از آنها به عنوان فيلمهاي اسكاري اسم ميبرند. هر سال در چنين ايامي تعداد زيادي فيلم هنري و غيرمتعارف اكران عمومي ميشوند زيرا اين ايام معروف به فصل فيلمهاي اسكاري است.
تهيهكنندگان و كمپانيهاي فيلمسازي ترجيح ميدهند فيلمهاي اسكاري خود را در فصل فيلمهاي اسكاري نمايش دهند تا اين فيلمها توسط اعضاي آكادمي اسكار بهتر ديده شوند و براي نامزدي در رشتههاي مختلف اسكار شانس بيشتري داشته باشند.
منتقدان سينمايي ميگويند كه 3فيلم از 4 فيلمي كه در 4سال اخير اسكار بهترين فيلم سال را گرفتند، محصول صنعت سينماي مستقل و تهيهكنندگاني است كه حرفه اصليشان توليد فيلمهاي غيرمتعارف است. منظور آنها فيلمهاي «تصادف»، «سرزميني براي پيرمردها نيست» بلكه «ميليونر زاغهنشين» است. به اعتقاد آنها تهيهكنندگان فيلمهاي هنري هميشه رونق خاصي به حالوهواي مراسم اسكار دادهاند. اما امسال وضعيت شبيه سالهاي قبل نيست. واحدهاي مختلف توليد محصولات هنري يا كاملا ناپديد شدهاند (مثل شركت وارنر اينديپندنت) يا (مثل شركت ليراماكس) تا حد زيادي از حجم فعاليتهاي آنها كاسته شده و تبديل به شركتهايي كوچك با حجم فعاليت محدود شدهاند.
همين مسئله بحث و تبادل نظرهاي زيادي را در بين اهالي سينما، منتقدان و تحليلگران سينمايي به راه انداخته است و با از راه رسيدن فصل نمايش فيلمهاي اسكاري اين بحث هم جديتر ميشود و هم اهميت بيشتري پيدا ميكند. بحث اصلي اين است كه در چنين شرايطي، چه بر سر مراسم اسكار خواهد آمد؟ آيا توليد محصولات غيرمتعارف هر روز كه ميگذرد كمتر و كمتر ميشود؟ اين مسئله چه تاثيري بر مراسم اسكار و جوايز آن خواهد گذاشت؟
بدون حضور فيلمهاي پرقدرت غيرمتعارف- كه از اعتبار خاصي برخوردار هستند و حتي تبليغات مربوط به نمايش عمومي آنها هم جنبوجوش خاصي در بين دوستداران جدي سينما به پا ميكند- فضاي نمايشي امسال سينماهاي آمريكا چگونه خواهد بود و آكادمي اسكار در روزهاي پيشرو چه خواهد كرد؟ ترديدي نيست كه بحران اقتصادي سال قبل والاستريت تاثير منفي خود را بر صنعت سينما هم گذاشت.
با اين حال، خيليها ميگويند كه صنعت سينما در رابطه با اين بحران فراگير و مصيبتآفرين، كمترين صدمه و خسارت را ديد و توانست از آن جان سالم به در ببرد. براي مثال، در اين رابطه شركتهاي مستقل فيلمسازي همچون فوكس سرجلايت (كه فيلم «آميليا» را براي رقابتهاي اسكاري دارد) و فوكوس فيچرز (با فيلم پر سروصداي «يك مرد جدي») از جمله شركتهايي هستند كه هنوز سرپا ايستادهاند و مشغول تهيه و توليد محصولات مستقل سينما هستند. اگر هم شركتهايي از صحنه رقابتهاي فيلمسازي حذف شده باشند، شركتها و كمپانيهاي بزرگتر فيلمسازي جاي آنها را گرفتهاند.
اين شركتها و كمپانيها معمولا آن دسته از تهيهكنندگاني بودهاند كه بيشتر تمايل دارند فيلمهاي عامهپسند را براي كمك به جدول گيشه نمايش تهيه كنند تا فيلمهاي كمفروش را براي منتقدان و اعضاي آكادمي اسكار. از فيلمهايي كه توسط اين كمپانيها ساخته شده ميتوان به «بالا در آسمان» (ايوان ريتمن)، «invieucs» (كلينت ايستوود) و «استخوانهاي دوستداشتني» (پيتر جكسن) اشاره كرد. اين شركتها و كمپانيها حتي فيلمهاي كمهزينهتري مثل «من و ارورس ولز»، «گرانبها» و «The hurt locker» را نيز تهيه كردهاند. ولي آيا اين گروه از تهيهكنندگان حاضرند اين كار را به طور مستمر و دائمي انجام دهند؟
شركت سوني سالهاست كه يكي از دوستداران مراسم اسكار است و به صورت پاي ثابت بازيهاي اسكاري درآمده است. اين شركت در سالهاي 2006 و 2001 با فيلمهاي «ببرخيزان، اژدهاي پنهان» و «كاپوتي» موفقيتهاي خيلي زيادي به دست آورد و سروصداي بسياري به پا كرد. اين شركت براي امسال هم فيلمهاي زيادي دارد كه از جمله ميتوان به «يك تحصيل»، «ايستگاه آخر» و «دكتر پاناسوس» اشاره كرد. فيلم خارجيزبان «روبان سفيد» ساخته ميشائيل هانكه هم توسط اين شركت در آمريكايشمالي پخش ميشود. اين فيلم نامزد رسمي كشور سازندهاش براي حضور در رقابتهاي اسكار بهترين فيلم خارجي سال است. البته 2فيلم خارجيزبان «آغوشهاي گسسته»(اسپانيا) و «كوكو چانل» (فرانسه) هم از ديگر محصولات اين شركت هستند.
مايكل باركر، يكي از مديران سوني پيكچرز كلاسيك( واحد توليد و توزيع محصولات غيرمتعارف شركت سوني) ميگويد: «اينجور چيزها حالت ادواري دارد. براي كساني كه در رقابتهاي اسكاري شركت ميكنند، امسال وضعيت تفاوت چنداني نكرده و نميتوانيم بگوييم رقابتها آسانتر شده و آن دسته از شركتهاي مستقل فيلمسازي كه هنوز به حيات خود ادامه ميدهند، كارشان راحتتر شده است.
شايد شركتها و كمپانيهايي باشند كه در طول چند سال گذشته استراتژي اسكاري نداشتهاند و حالا هم خبري از فعاليت آنها نيست ولي ما شاهد فعاليت شركتهايي هستيم كه استراتژي اسكاري دارند و هنگام ساخت محصولات خود گوشهچشمي به اين مراسم دارند. شركتهاي سوميت، آورتور و آپاريشن از جمله اين شركتها هستند كه هنوز هم به فعاليت خود ادامه ميدهند. اين شركتها فيلمهايي را با ظرفيت بالاي اسكاري تهيه ميكنند. به همين دليل من فكر نميكنم امسال تفاوتي با سالهاي قبل داشته باشد و ما بخواهيم درباره متفاوتبودن اوضاع اسكاري در مقايسه با سالهاي قبل صحبت كنيم.»
باب برني، مدير شركت آپاريشنمعتقد است كه امروز براي توليد فيلمهايي مثل «ستاره درخشان» اثر جينكمپين و يا «ويكتورياي جوان» با بازي اميلي بلانت، فرصتهاي اسكاري بيشتر و بهتري در مقايسه با سالهاي ديگر وجود دارد. به گفته او «به وجودآمدن اين شرايط تازه فرصتها و شانسهاي بهتري را براي مراسم امسال فراهم ميكند زيرا ما با تعداد فيلم مستقل كمتري روبهرو هستيم و خيلي از كارهايي كه در حال حاضر روي پرده سينماها ميروند، در زمره فيلمهاي اسكاري و آكادميپسند قرار نميگيرند.»
از سوي ديگر برخي در اين باره بحث و جدل ميكنند كه به دليل حضور تعداد كمتري از شركتهاي مستقل كه فيلمهاي اسكاري توليد ميكنند، رقابت بين شركتها و فيلمهاي موجود بيشتر و شديدتر ميشود. در عين حال،آنها به اين نكته اشاره ميكنند كه هاروي وايناشتاين، تهيهكننده سرشناس و اصلي سينماي مستقل هنوز به سختي مشغول كار و فعاليت است و اين يك نكته مثبت است.
واقعيت امر اين است كه هاروي وايناشتاين در روزهاي پرشكوه اوج كاري خود، به عنوان هنرمندي شناختهشده بود كه از توليد فيلمهاي پرخرج و با حضور ستارگان بزرگ كه قصهاي مستقل و غيرمتعارف را تعريف ميكند، حمايت ميكند. او اين فيلمها را با همكاري مالي تعدادي از كمپانيهاي بزرگ فيلمسازي تهيه ميكرد. اما امسال كه بحران اقتصادي وضعيت همه را خراب كرده، آيا وايناشتاين در شركت فيلمسازي خود ميتواند تبليغات دست و دلبازانه زيادي براي «نه» و «يك مرد جدي» به راه بيندازد؟ اين تهيهكننده سال قبل با درام ضدجنگ خود «كتابخوان» بسياري از اهل سينما را متعجب كرد. اين فيلم كمخرج كه به شدت حال و هوايي آلماني داشت در 5رشته نامزد دريافت جايزه اسكار شد و كيت وينسلت، يكي از آنها را به عنوان بهترين بازيگر زن سال دريافت كرد.
اما شايد استراتژي وايناشتاين چيزي مربوط به گذشته باشد و حكم نمايشي را داشته باشد كه مربوط به زمانهاي دور است. دانا گيليوتي، تهيهكنندهاي كه براي «شكسپير عاشق»اسكار بهترين فيلم سال را گرفت و «كتابخوان» هم از جمله كارهاي او به شمار ميرود، با نگراني درباره شرايط اخير حرف ميزند. او ميگويد: «اگر «كتابخوان» امسال توليد و آماده پخش ميشد، آيا ميتوانست يك بازار ويژه براي خودش داشته باشد؟ احتمالا شايد، اما به اين شرط كه وايناشتاين كار بازاريابي آن را انجام دهد.»
نكتهاي كه تحليلگران اقتصادي سينما دربارهاش بحث ميكنند اين است كه بدون پول نميتوان از توليد محصولات مستقل و غيرمتعارف حمايت كرد. البته توليد اينگونه فيلمها، هزينههاي بالايي را دربرندارد، ولي از آنجا كه احتمال موفقيت اين محصولات در گيشه نمايش كم است، سرمايهگذاري روي آنها نوعي ريسك است. از سال 1992 كه فيلم مستقل «هاواردزاند» در مراسم اسكار درخشيد، تهيهكنندگان فيلمهاي مستقل اميدوار به موفقيت در اين بخش هستند و ميگويند كه چنين موفقيتي، فروش كم فيلمهايشان را تحت پوشش قرار ميدهد. «هاواردز اند» در آن سال با رقبايي مثل «جيافكي»، «ديو و دلبر»، «باگزي» و «سكوتبرهها» طرف بود كه همگي محصولاتي هاليوودي بودند.
اما يكي از منتقدان سينمايي ميگويد كه مرز بين فيلمهاي غيرمتعارف و هاليوودي در جدول گيشه نمايش هم درهم ريخته و تفكيك آنها از يكديگر كمي مشكل شده است. در اين رابطه او به فيلمهاي مستقلي مثل «تصادف»، «كوهستان بروكبك»، «ميليونر زاغهنشين»، «مورد عجيب بنجامين باتن» (و خيليهاي ديگر) اشاره ميكند كه مثل محصولات پرخرج هاليوودي، فروشهايي 100ميليون دلاري داشتهاند. اين روزها فيلمهاي مستقل و غيرمتعارف الزاما فيلمهايي نيستند كه در جدول گيشه فروش با شكست مالي روبهرو ميشوند. اين فيلمها هم ميتوانند مثل آثار پر سروصداي هاليوودي، محصولات پولساز و سودآوري باشند.
منبع: همشهری آنلاین
کلمات کليدي :
|
